Durf briljant te mislukken: experimenteer, innoveer en leer!

‘Van fouten kun je leren.’ ‘Ondernemen is vallen en opstaan.’ Uitspraken waar je het moeilijk mee oneens kunt zijn, en toch blijkt het in praktijk niet zo eenvoudig. Meer dan ooit richten we ons op succes en proberen we onze fouten en mislukkingen zo snel mogelijk uit te wissen.

In zijn boek ‘Instituut voor briljante mislukkingen: maak ruimte om te experimenteren, innoveren en leren’ (2018), uitgegeven door Business Contact, roept Paul Louis Iske op om open te staan voor onze gemaakte fouten en deze grondig te analyseren om herhaling te voorkomen.
Angst voor mislukking werkt belemmerend voor creatieve ideeën en innovatie.

Het woord ‘mislukking’ suggereert een uitkomst waar je niet blij van wordt, iets waar je het waarschijnlijk liever niet over hebt. Dit is anders bij ‘Briljante Mislukkingen’. Het verkregen resultaat bij een ‘Briljante Mislukking’ is misschien niet het beoogde resultaat, maar heeft wel waarde en kan zelfs waardevoller zijn dan oorspronkelijk de bedoeling was.

Iske onderscheidt twee verschillende typen Briljante Mislukkingen:
Type 1. Waarbij een ander resultaat is bereikt dat ook waardevol is en soms zelfs waardevoller dan het bedoelde resultaat.
Type 2. Waarbij het resultaat zelf minder waardevol is dan wat oorspronkelijk beoogd was, maar waar wel van wordt geleerd.

Een type 1 Briljante Mislukking is de ontdekking van Penicilline in 1928 door Alexander Fleming. Hij doet zijn uitvinding min of meer toevallig als hij bezig is stafylococcen te bestuderen. Fleming kweekt deze bacteriën zodat hij ze hierna microscopisch kan onderzoeken. Als hij na een korte vakantie in zijn laboratorium terugkomt, ziet hij dat het afdekglas van een van de kweekschaaltjes is weggegleden en dat er schimmel is gegroeid. Fleming wil de gekweekte stafylococcen aanvankelijk weggooien, maar besluit er dan nog even een onder de microscoop een blik op te werpen. Hij ziet dan dat op de plekken waar de schimmel is verschenen, de bacterie is opgelost. Fleming constateert dat de schimmels van het soort Penicillium, een stof afscheiden die bacteriën doodt.

Ons gedrag is grillig en onvoorspelbaar
Wij mensen zijn zelf een belangrijke oorzaak dat dingen anders lopen dan gepland. Dat begint bij hoe onze hersenen werken. Mensen extrapoleren. Dat wil zeggen dat we verwachtingen hebben van wat er gaat gebeuren op basis van eerdere ervaringen en informatie. Zelfs als we ons voornemen om met alle uitkomsten rekening te houden, lukt ons dat meestal niet volledig. Ons brein is er niet op ingesteld om die verwachtingen uit te schakelen.

Dirty dozen
Een aantal aspecten van menselijk gedrag zijn direct gerelateerd aan fouten en mislukkingen. De dirty dozen geven een goed beeld van deze menselijke risicofactoren. Ze zijn het resultaat van de analyse van ongevallen en incidenten in de luchtvaart van tientallen jaren wereldwijd.

Deze twaalf menselijke risicofactoren zijn:

1. Gebrekkige communicatie
2. Zelfgenoegzaamheid
3. Gebrek aan kennis
4. Afleiding
5. Onvoldoende teamwork
6. Vermoeidheid
7. Gebrek aan middelen
8. Druk
9. Gebrek aan assertiviteit
10. Stress
11. Gebrek aan bewustzijn
12. Normen en waarden

Het goede nieuws is dat je zodra je je bewust bent van deze risicofactoren, je er op een slimme manier gebruik van kunt maken: je kunt vrijwel elk van de twaalf items omkeren en er een kans van maken.

Wanneer iets anders is gelopen dan gedacht en/of gehoopt, is de verleiding groot om bij een mislukking naderhand te stellen dat ‘je het wel had kunnen weten’. Om werkelijk vast te kunnen stellen hoe dingen hebben kunnen gebeuren, is het van belang je te verplaatsen in het moment waarop beslissingen zijn genomen en informatie al of niet beschikbaar was.

Waarom lopen dingen anders dan gepland?
Iske heeft de redenen waarom dingen mislukken op een rijtje gezet en van hieruit een zestiental archetypen (oermodellen) ontwikkeld die helpen bij het identificeren en leren van mislukkingen. Hieronder vind je ze kort benoemd.

1. De Olifant (het totaal is meer dan de som der delen)
2. De zwarte Zwaan (onvoorziene ontwikkelingen horen erbij)
3. De Verkeerde Portemonnee ( het voordeel van de een is een nadeel voor de ander)
4. De Brug van Honduras (problemen verplaatsen zich)
5. De Lege Plek aan Tafel (niet alle relevante partijen zijn betrokken)
6. De Huid van de Beer (te snel concluderen dat iets een succes is)
7. De Gloeilamp (experimenteren)
8. De Generaal zonder Leger (wel het juiste idee, maar niet de middelen)
9. De Junk (kunst van het stoppen)
10. De Canyon (ingesleten patronen)
11. De Rechter Hersenhelft (niet alle beslissingen zijn rationeel)
12. De Bananenschil (een ongeluk zit in een klein hoekje)
13. De Boerendochter (iets vinden terwijl je op zoek bent naar iets anders)
14. Het Einstein Punt (omgaan met complexiteit)
15. De Duiker van Acapulco (timing)
16. The Winner Takes it All (ruimte voor slechts één oplossing)

Met behulp van deze archetypen is het mogelijk om precies te achterhalen waar en waarom zaken een onverwachte wending namen.

Om nog beter in staat te zijn de waarde van Briljante Mislukkingen te herkennen en deze te verzilveren beschrijft Iske het belang om onderstaande vier verschillende leerniveaus te onderscheiden:

1. Systeemfalen (falen als gevolg van eigenschappen van het systeem)
2. Organisatiefalen (falen op het niveau van organisaties)
3. Teamfalen (falen als gevolg van onvolkomenheden op teamniveau)
4. Individueel falen (falen als gevolg van individuele onvolkomenheden)

Een briljante mislukking kan het gevolg zijn van falen op een of meer van de vier niveaus.

 

Welke briljante mislukkingen ken jij in jouw leven?
Wat ging goed en waarom, wat ging minder goed en waarom, wat zou je de volgende keer anders doen?


..
.

2 gedachtes over “Durf briljant te mislukken: experimenteer, innoveer en leer!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s