verhalen

Ik ben dol op verhalen. Elke dag ben ik op zoek naar nieuwe inzichten, andere wendingen en verassende perspectieven. De verhalen waar ik van houd gaan vooral over verandering. Naast de verhalen van anderen ben ik ook op zoek naar mijn eigen verhaal. Wat vertel ik aan mijzelf en anderen? En kloppen die verhalen eigenlijk wel?

Filosofie heeft me erg geholpen bij het denken over wat waar is. Het woord filosofie is ontleend aan het Grieks en staat voor houden van wijsheid (filo = houden van, sophia = wijsheid). Ik maakte voor het eerst kennis met filosofie toen ik ging studeren aan de VU in Amsterdam. Het was de eerste werkgroep die ik er volgde. Ik weet nog goed dat het ging over ontologie of zijnsleer. Een onderdeel van de metafysica, de filosofische tak die het wezen onderzoekt dat achter de waargenomen werkelijkheid schuilgaat. Ik begreep er niets van en was onder de indruk van de nieuwe wereld die hier voor mij open ging.
Wat ik heb meegenomen uit de filosofie is het idee van de meervoudige werkelijkheid. Mensen kijken allemaal op een andere manier naar de wereld. Dé waarheid bestaat niet. Er bestaan verschillende waarheden naast elkaar.

De parabel van de olifant en de blinden, een bekend soefi-verhaal uit de twaalfde eeuw brengt de meervoudige werkelijkheid mooi tot leven. Marja de vries deelt dit verhaal in haar boek ‘De hele olifant in beeld’ (2007):
‘Voorbij Ghor was een stad, wiens inwoners allemaal blind waren. Op een dag kwam er een koning met zijn hofhouding en zijn leger naar deze stad en zette daar zijn kamp op. Deze koning bezat een olifant, die hij gebruikte om ontzag af te dwingen bij de mensen.
De mensen stonden te popelen om de olifant te zien en sommige blinden renden vooruit om te ontdekken wat het was. En omdat ze geen idee hadden wat de vorm of het uiterlijk van de olifant was, verzamelden ze informatie door een gedeelte ervan te betasten.
Toen ze met het nieuws terugkwamen bij hun stadgenoten werden ze onmiddellijk omgeven door mensen die nauwelijks konden wachten om van hen te horen wat ze hadden gezien.
Ze stelden vragen over de vorm en het uiterlijk van de olifant en ze luisterden naar wat hen daarover werd verteld. De man die het oor had aangeraakt werd gevraagd om de aard van de olifant te beschrijven en hij zei: “Het is een groot, ruw ding, zo groot als een tapijt.” Degene die de slurf had aangeraakt zei: “Ik weet wat het is. Het is een rechte en holle pijp, vreselijk en vernietigend.” Degene die een poot had onderzocht zei: “Het is krachtig en stevig, zoals een pilaar.”
Ieder van hen had op de tast een gedeelte van het lichaam van de olifant onderzocht. Geen van hen had daardoor een juist beeld van het hele lichaam gekregen. In plaats daarvan vormden ze allemaal hun eigen beeld van het geheel’.

Verhalen vertellen ons wat we als waar zien. Verhalen verbinden ons, ze zijn een inspiratiebron voor ontwikkeling en verandering

Theo Hendriks laat in zijn boek ‘Change the script; Echte verandering begint met een eigen verhaal’ (2014) zien hoe verhalen ‘het waarom’ van verandering tot leven wekken. Hoe inspirerende verhalen vernieuwing stimuleren en veranderprocessen versnellen.
Hij beschrijft dat al onze woorden verbonden zijn met frames, mentale kaders. Je zou het kunnen zien als de bril waardoor je naar de werkelijkheid kijkt.
Met een roze bril zie je van alles de zonnige kant. Een zwart bril met donker getinte glazen brengt de donkere kant van het leven beter in beeld.
Elke zin die we uitspreken is, vaak onbewust, op de een of andere manier gekoppeld aan een van onze frames.
Hendriks geeft als voorbeeld de woorden ‘warm’ en ‘koud’. We gebruiken die woorden niet alleen om aan te geven wat we van de temperatuur vinden, we doen er veel meer mee. Een warme persoonlijkheid is een heel ander type dan een kouwe kikker, en een heethoofd heel iets anders dan een ijskonijn. Warm staat voor leven en levend, koud meestal voor dood en doods. Door framing geven we betekenis aan de werkelijkheid.

Door ons bewust te worden van de verhalen die we vertellen en door te beseffen hoe we ze kleur geven, krijgen we gereedschappen in handen om onszelf en de wereld om ons heen te veranderen.

We kunnen niets doen aan de dingen die ons in het leven overkomen. Ik zie het wel als onze verantwoordelijkheid om hier een juiste passende betekenis aan te geven. Om verhalen te maken en te delen die ons voeden, verbinden en die ander tot zijn recht laten komen

.

..
.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s