Ruimte bieden aan creativiteit

Tijdens een open toernooi stond een jonge golfspeler op het punt als winnaar te eindigen. Hij hoefde alleen nog op de laatste hole een birdy te maken. Na een prachtige slag kwam de bal tot aan de rand van de green … en rolde in een papieren zakje dat één van de toeschouwers daar per ongeluk had laten vallen.
Hoe kon hij de bal uit het zakje krijgen?
Volgens de regels van het golfspel mag hij de bal op geen enkele manier aanraken; doet hij dit wel dat telt dit als een slag (en zou hij het toernooi waarschijnlijk niet winnen).
Alle toeschouwers keken vol spanning toe: hoe zou hij zich uit deze netelige situatie redden?
Eindeloos liet hij zijn gedachten voortrazen over het zelfde spoor: hoe krijg ik de bal uit het papieren zakje, zonder de bal ook maar op enige wijze aan te raken? Toen was er ineens de draai van 1800.

Probeer de neiging om door te lezen te beteugelen. De neiging kun je beschouwen als het bewijs dat je per se de oplossing wil hebben, we hebben moeite ruimte te maken voor de zoektocht naar de oplossing.
Wat zou de 1800 draai in dit voorbeeld voor jou betekenen? Hoe zou jij het oplossen?

In zijn boek ’Creatief leiderschap’ (1993), uitgegeven door Scriptum, beschrijft Eduard Povel zeven fases van het creatieve proces. Deze indeling betekent niet dat de praktijk zich hier netjes aan houdt maar geeft ons wel handvatten om onze creativiteit verder te ontwikkelen.

Zeven fasen van het creatieve proces

Fase 1: Probleem erkennen en herformuleren
Om het probleem in het bovenstaande voorbeeld op te kunnen lossen moeten we het eerst erkennen en vervolgens het probleem herformuleren. Het probleem moet worden omgedraaid. Niet: ‘Hoe kan hij de bal uit het zakje krijgen?’ (want dat kan op geen enkele manier zonder de bal aan te raken), maar: ‘Hoe kan het zakje van de bal verwijderd worden?’
Na het verlaten van de eerste denkroute (bal uit zakje) kunnen we data verzamelen en experimenteren.

Fase 2: Data verzamelen en experimenteren
Als het probleem geherformuleerd is kun je op zoek naar oplossingen.
Loslaten, niet denken in beperkingen maar open staan voor mogelijkheden staan hierbij centraal.

Fase 3: Loslaten in vrije val
Als je open staat voor nieuwe mogelijkheden stromen allerlei gedachtenflarden binnen: langzaam het zakje wegtrekken, voorzichtig open scheuren, voorzichtig open knippen … maar de bal mag niet bewogen worden (randvoorwaarde).

Fase 4: Sudderfase
In de sudderfase is er geen plaats voor antwoorden, maar ruimte voor vragen. Hoe kan je het anders aanpakken? Hoe kan je het effectiever aanpakken?
Hoe ben je eigenlijk vastgelopen. Wat is de oorzaak van jouw frustratie, Wat zou je eigenlijk willen? Wat verwachten anderen van jou? Wat zouden anderen in zo’n situatie zouden doen? Wie kan je helpen?
Kun je jezelf ruimte bieden om hierover na te denken?

Fase 5: De doorbraak
In het voorbeeld kan de doorbraak zijn dat je tot de ontdekking komt dat je het papieren zakje het beste kunt verbranden.
Bij creatieve processen zullen er kleine en grote doorbraken zijn. Deze kun je niet afdwingen maar ze vallen je toe.
Blijf je focussen op het creatieve proces.

Fase 6: Ontdekking van het creatieve proces
In deze fase krijg je door hoe het creatieve proces zélf in elkaar zit. Je staart je niet meer blind op resultaten.

Fase 7: Doen en beleven
Deze fase vraagt de moed, vastberadenheid en het geduld die nodig is om in het creatieve proces te blijven.



Creativiteit is een proces, een ontwikkeling. Geef niet op na een aantal mislukkingen want creativiteit is een kwestie van doen en een lange adem.


Bied jij jezelf de ruimte voor creativiteit?



..
.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s