#26. Wat zie je? Onderzoek jouw mentale modellen!

Elke dag nemen we voortdurend honderden besluiten. De meeste besluiten nemen we onbewust. Het zou fijn zijn als onze beslissingen zowel op de korte als de lange termijn goed uitpakken. Hoe komen we nu eigenlijk tot een besluit? Mentale modellen spelen hierbij een belangrijke rol.

Mentale modellen zijn diepgewortelde aannames die van invloed zijn op hoe je de wereld ziet. Ze beïnvloeden ons gedrag en bepalen onze acties en reacties.

In hun boek ‘Super thinking; Upgrade Your Reasoning and Make Better Decisions with Mental Models’, geven Gabriel Weinberg en Lauren McCann inzicht in verschillende mentale modellen. Dit helpt ons bij het afwegen van verschillende opties en het nemen van besluiten.

Hieronder vind je de door Weinberg en McCann beschreven modellen over basisprincipes, het referentiekader en de filter bubble.

Basisprincipes
Het mentale model van basisprincipes helpt je als je een complex probleem wilt aanpakken. De eerste stap is het vinden van een antwoord op de vraag: Wat zijn in deze situatie de meest fundamentele onderliggende aannames? Vervolgens kun je deze aannames één voor één toetsen. Kloppen ze? Als een aanname niet klopt is het zaak deze aanname door een betere te vervangen.
Neem bijvoorbeeld het op zoek gaan naar een nieuwe baan. Veel mensen doen dat door te solliciteren op de banen die zich aandienen en dan de baan te nemen die zich het eerste aandient. Het is de vraag of dit de beste keus is. Het teruggaan naar de basisprincipes houdt in dit geval in dat je eerst nagaat wat er voor jou écht van waarde is in een nieuwe baan. Je kunt dan denken aan cultuur, locatie, rol, functie, financiën etc. Daarna kun je kijken naar jouw kennis, vaardigheden en ervaring. Als je dit allemaal optelt heb je een beter beeld van wat je op dit moment denkt dat bij jou past.
Alleen denken helpt je niet verder. Het zijn allemaal aannames die goed, fout of iets daartussenin kunnen zijn. Het is nu zaak om deze aannames te toetsen. Is geld bijvoorbeeld écht zo belangrijk voor jou of verdien je liever minder op een plek waar je meer tot je recht komt.
Het is de uitdaging zo snel mogelijk te starten met het in de praktijk toetsen van jouw aannames zodat je al in een vroeg stadium kunt bijsturen als dat nodig is.

Referentiekader
We hebben allemaal onze eigen kijk op de wereld; ons eigen referentiekader. Wat je ziet hangt af van het perspectief dat je kiest: vanuit een trein snelt het landschap aan je voorbij. Als je in datzelfde landschap staat snelt de trein aan je voorbij.
Het gekozen perspectief heeft veel impact en beïnvloedt jouw gedrag.
Zo kan bijvoorbeeld de kans op aankoop vergroot worden als het perspectief van schaarste wordt benadrukt: Er zijn nog slechts enkele exemplaren van het aangeboden product te verkrijgen. Het perspectief van noodzaak: Heb ik het nu écht nodig? Geeft mogelijk een heel ander antwoord en de kans op aankoop kan dan juist kleiner worden.
Wanneer iemand met een boodschap of vraag komt, neem dan even afstand. Ga ook na wat er vanuit een ander perspectief te zien is. Als een collega bijvoorbeeld aangeeft dat hij de organisatie gaat verlaten omdat hem een nieuwe kans wordt geboden, kan dat natuurlijk waar zijn. Tegelijkertijd kan een ander perspectief ook kloppen: Zo kan betrokkene zich onvoldoende gezien of gehoord voelen waardoor hij de organisatie verlaat.

Filter bubble
Met de ontwikkeling van gepersonaliseerde aanbevelingen op internet wordt het steeds minder vanzelfsprekend dat we met verschillende meningen en zienswijzen worden geconfronteerd. Dit model wordt de filter bubble of informatieluchtbel genoemd en is het resultaat van een gepersonaliseerde zoekopdracht, waarbij een website-algoritme selectief probeert te bepalen welke informatie de gebruiker zou willen zien. Dit is gebaseerd op informatie over die gebruiker (zoals locatie, eerder klikgedrag en zoekgeschiedenis). Gebruikers krijgen hierdoor geen informatie te zien die hun eigen standpunt tegenspreekt en zo worden gebruikers geïsoleerd in hun eigen culturele of ideologische luchtbel.
Besef dat het niet vanzelfsprekend is dat je volledig geïnformeerd wordt. Ga actief op zoek naar andere meningen en zienswijzen en voorkom dat je in je eigen gedachtenwereld opgesloten raakt.

We zijn ons vaak niet bewust van deze mentale modellen. Door ons bewust te zijn van deze modellen kunnen we betere besluiten nemen over wat we nu en straks doen.

Ben je je bewust van de aannames die invloed hebben op hoe je de wereld ziet?
Wat zou je nog meer kunnen zien?

Startpagina , vorige pagina , volgende pagina

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s